• Φιλελεύθερες σκέψεις

    Του Νίκου Χαραλάμπους

    Χαίρομαι ιδιαίτερα που βλέπω πολύ κόσμο να θέλει να είναι φιλελεύθερος. Η έννοια αποδαιμονοποιήθηκε. Τώρα μένει εκτός από την υιοθέτηση της “ταμπέλας” να υιοθετηθεί και το περιεχόμενο της έννοιας. Δεν πιστεύω κάποιος ή κάποια να θέλουν απλώς να λέγονται φιλελεύθεροι/ες αλλά να μην ξέρουν τι σημαίνει η έννοια και να θέλουν να εφαρμόζουν τα αντίθετα από αυτά που προτάσσει ο φιλελευθερισμός στον πολιτικό λόγο τους αλλά και στη συμπεριφορά τους.

    ΣΥΝΕΧΕΙΑ

  • Η Black Friday και η στρατηγική marketing (τεχνητής) έλλειψης

    Της Πόλυς Βλάση

    Γιατί ο κόσμος τρέχει να αγοράσει την black Friday; Τι ανάγκες καλύπτει αυτή η μέρα κατανάλωσης;

    Η Παρασκευή μετά το Thanksgiving έχει καθιερωθεί στην Αμερική ως η ημέρα έναρξης των Χριστουγεννιάτικων αγορών και έχει την ανεπίσημη ονομασία black Friday προσφέροντας ελκυστικές εκπτώσεις για μία μόνο μέρα. Αυτή η στρατηγική marketing δημιουργεί μια τεχνητή έλλειψη προϊόντων καθότι οι καταναλωτές τρέχουν στην κυριολεξία για να προλάβουν να αγοράσουν ό,τι επιθυμούν πριν εξαντληθούν τα αποθέματα, καθότι η ζήτηση για τα προϊόντα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από την προσφορά, μιας και μόνο μια μικρή ποσότητα από τα προϊόντα προσφέρεται σε χαμηλή τιμή και μόνο για εκείνη την ημέρα. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί μια αίσθηση έλλειψης (scarcity) στο καταναλωτικό κοινό το οποίο νιώθει «προνομιούχο» αν καταφέρει να αποκτήσει τα πολυπόθητα εκπτωτικά προϊόντα. Δηλαδή σε κοινωνίες με αφθονία προϊόντων, με αυτήν την στρατηγική, νιώθουν οι καταναλωτές ότι υπάρχει έλλειψη και πως πρέπει να προλάβουν. Παράλογο; Ναι και όχι.

    ΣΥΝΕΧΕΙΑ

  • 10 χρόνια Συνέδρια

    Του Άκη Αποστολόπουλου

    10 χρόνια Φιλελεύθερης Συμμαχίας. Τόσα κόμματα άνοιξαν, έκλεισαν, και απορροφήθηκαν στο διάστημα αυτό, και όμως η Φιλελεύθερη Συμμαχία κάπως καταφέρνει να επιβιώνει, να προσελκύει νέο κόσμο και να διοργανώνει ξανά συνέδριο.

    Έτσι το Σάββατο 11 Νοεμβρίου η ΦιΣυ διεξάγει το 7ο Συνέδριό της. Ας ανατρέξουμε στο ιστορικό των προηγούμενων συνεδρίων:

    ΣΥΝΕΧΕΙΑ

  • Πάμε πάλι: Δραχμή σημαίνει….

    Του Νίκου Χαραλάμπους

    Έχει διαμορφωθεί ένας αριθμός φωνών που θέλουν να λέγονται «έγκριτες» και σπουδαγμένες στα οικονομικά, που στα κοινωνικά μέσα υποστηρίζουν ένθερμα πως το ευρώ είναι ο κύριος υπεύθυνος για τη χρόνια ύφεση και κρίση που περνά η χώρα και πως με την έξοδο από την ευρωζώνη και τη μετάβαση σε εθνικό νόμισμα θα βγούμε από την κρίση και θα μπούμε σε τροχιά ανάπτυξης.

    Ως φιλελεύθερος δεν έχω πρόβλημα να επαναλάβω μια φράση που είχε συζητηθεί το 2014, πως το «νόμισμα δεν είναι φετίχ». Η φιλελεύθερη θέση δεν είναι ευρώ ή δραχμή, αλλά ένα νόμισμα που θα αντανακλά όσο το δυνατόν περισσότερο στην πραγματική αξία των αγαθών. ‘Ενα νόμισμα που θα έχει αξία.

    ΣΥΝΕΧΕΙΑ

  • Κύριε Λαπαβίτσα, ήμασταν λίγοι οι φιλελεύθεροι, εσείς μας κάνατε πολλούς!

    Του Μάκη Σπυράτου, ως απάντηση στο άρθρο του κου Λαπαβίτσα στο Liberal.

    Αναρωτιέται αν υπάρχουν σήμερα στη Ελλάδα Φιλελεύθεροι. Θα απαντήσω κατηγορηματικά «Ναι»! Ήμασταν λίγοι προ της κρίσης αλλά χάρις στις επιλογές υπεράσπισης του μεγάλου κράτους από τις κυβερνήσεις ΝΔ – ΠΑΣΟΚ και ακόμα περισσότερο λόγω της καταστροφικής διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, σήμερα οι πολίτες που ενστερνίζονται την ανάγκη για μικρό αλλά λειτουργικό κράτος, ελεύθερη αγορά και χαμηλή φορολόγηση, έχουν πολλαπλασιαστεί.

    Εδώ ήμασταν έστω και λίγοι Κύριε Λαπαβίτσα:

    ΣΥΝΕΧΕΙΑ

  • Η Γιορτή Υπερηφάνειας εν έτει 2017

    Του Σπυρίδωνα Μοστράτου

    Η Γιορτή Υπερηφάνειας (Pride, Gay Pride κτλ.) εν έτει 2017 θεωρείται από μερικά άτομα μια καπιταλιστική πλέον γιορτή καθώς όλα γίνονται γύρω από ποτά, επώνυμα εσώρουχα, προϊόντα ουράνιου τόξου και “βρώμικους” χορηγούς. Για κάποια άλλα άτομα δεν χρειάζεται πλέον να διοργανώνονται Pride καθώς η ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα έχει αποκτήσει “αρκετά δικαιώματα” και δεν γίνεται να δώσουμε άλλα δικαιώματα σε άτομα “μη φυσιολογικά”. Ο καθένας και η καθεμιά είναι ελεύθερος και ελεύθερη να πιστεύει σε αυτό που θέλει και αυτό είναι απόλυτα αποδεκτό.

    Ας δούμε όμως γιατί τα Pride εν έτει 2017 είναι σημαντικά και απαραίτητα. Η αφετηρία του Pride είναι μία επέτειος μνήμης απέναντι σ’ ένα περιστατικό που συνέβη στη Νέα Υόρκη στις 28 Ιουνίου 1969. Τότε, στο StonewaII Inn, υπήρξε εισβολή από βαριά οπλισμένους άνδρες των ειδικών δυνάμεων, με πρόφαση την παράνομη πώληση οινοπνεύματος, σε μια σειρά αλλεπάλληλων επιδρομών σε ανάλογα μπαρ της περιοχής κι ενώ η γενική παρενόχληση των γκέι και τρανς ατόμων είχαν καταντήσει ρουτίνα. Με τα βίαια και αιματηρά επεισόδια του StonewaII σε αρκετές πολιτείες των Η.Π.Α από το 1969 και μετά ξεκίνησαν παντού διαδηλώσεις γνωστές και ως Ήμερες Υπερηφάνειας, οι όποιες διεκδικούσαν ισότητα και ελευθερία για την ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα.

    Από το 1969 μέχρι και σήμερα παγκοσμίως οι κυβερνήσεις και η κοινωνία γενικά αλλάζει τον τρόπο που αντιμετωπίζει τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα: ισότητα στον γάμο, δικαίωμα τεκνοθεσίας, νομική αλλαγή φύλου, δικαίωμα αιμοδοσίας κλπ είναι ορισμένα από τα δικαιώματα που έχει διεκδικήσει η ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα Σε αρκετές ακόμα χώρες το να είναι καποια ΛΟΑΤΚΙ+ σημαίνει θάνατος, βασανιστήρια, φυλάκιση, κοινωνικός αποκλεισμός και ό,τι άσχημο περνάει από το μυαλό σας. Οι Ήμερες Υπερηφάνειας λοιπόν γίνονται για αυτόν ακριβώς το λόγο. Για να μπορεί η ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα να διεκδικεί τα δικαιώματά της, να γιορτάσει για όσους και όσες δεν μπορούν να γιορτάσουν και να είναι ο εαυτός τους, για να καταρριφθούν όλα τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις γύρω από τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και κυρίως για να θυμηθούμε όλα τα θύματα της ομοφοβίας, αμφιφοβίας και τρανσφοβίας.

    Η Ημέρα Υπερηφάνειας είναι μια μέρα για ολα! Είναι η μέρα που ο καθένας μας μπορεί να νιώσει επιτέλους αποδοχή και υποστήριξη για αυτό που είναι, να βιώσει το διαφορετικό, να σεβαστεί το διαφορετικό και στο τέλος ίσως η ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα να μην είναι ποια διαφορετική. Γιατί πιστέψτε με… η ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα δεν είναι διαφορετική, δεν ζητάει να είναι διαφορετική. Ζητάει ελευθερία, σεβασμό και ίσα δικαιώματα Αυτό και τίποτα άλλο!

    Στη Φιλελεύθερη Συμμαχία σεβόμαστε, αναγνωρίζουμε, υποστηρίζουμε και είμαστε πάντα δίπλα στην ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα και σε κάθε μειονότητα! Εμείς παλεύουμε για το σήμερα, παλεύουμε για το τώρα και ονειρευόμαστε το αύριο. Εσείς;

    Σας περιμένουμε να γιορτάσουμε λοιπόν 10 Ιουνίου στο Athens Pride και να σας δούμε!

    *Ο Σπυρίδων Μοστράτος είναι μέλος της Φιλελεύθερης Συμμαχίας

  • Η νίκη Μακρόν και οι φιλελεύθεροι προβληματισμοί για τους υποστηρικτές Λε Πεν

    macron-le-pen-small

    macron-le-pen-smallΜεγάλη η νίκη του Μακρόν και ανακουφιστική η ήττα της Λε Πεν στις macron-le-pen-smallΠροεδρικές εκλογές. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως δέκα εκατομμύρια Γάλλοι ψηφοφόροι ψήφισαν για την Μαρίν Λε Πεν και αυτά που υποστηρίζει. Πρέπει να ακουστούν οι ανησυχίες τους και να εξεταστεί το γιατί ψήφισαν αυτό που ψήφισαν. Θα μπορούσα να τους κατατάξω σε δύο κατηγορίες.

    α) Αυτούς που έχουν “αισθητικό πρόβλημα” με το διαφορετικό. Δεν τους αρέσει να βλέπουν μαύρους, μουσουλμάνους με μαντίλες, ξένες επιγραφές στα μαγαζιά. Με αυτούς πράγματι δεν μπορείς να συζητήσεις. Έχουν την εικόνα της χώρας στην παιδική τους ηλικία και την αποζητούν μη μπορώντας να καταλάβουν πως και η Γαλλία της παιδικής τους ηλικίας θα έμοιαζε ξένος τόπος για τους παππούδες τους.

    β) Σε αυτούς που έχουν βάσιμες ή αβάσιμες ανησυχίες για την δημόσια τάξη και την ασφάλειά τους, για τις δουλειές τους, για το μέλλον τους. Σε αυτούς πρέπει αυτά τα θέματα να συζητηθούν.

    Όσο απλοϊκό είναι να πιστεύεις πως όλοι οι μετανάστες είναι κακοί και εν δυνάμει τρομοκράτες άλλο τόσο απλοϊκό είναι να νομίζεις πως όλοι οι μετανάστες θα είναι καλοί και υπάκουοι στους νόμους. Το μεταναστευτικό κύμα (που δεν μπορεί να ανακοπεί όσο και αν το θέλουν οι δεξιοί) θα φέρει και άτομα που θα κοιτάξουν να παρανομήσουν για το εύκολο κέρδος. Φυσικά και όλα δείχνουν πως οι μετανάστες που παρανομούν είναι ένα ελάχιστο ποσοστό του συνόλου των μεταναστών και το ισοζύγιο ανάμεσα στους μετανάστες που εργάζονται και προσφέρουν στις χώρες προορισμού και σε αυτούς που παρανομούν είναι συντριπτικά θετικό.

    Ωστόσο οι αστυνομίες πρέπει να γίνουν καλύτερες και πιο αποτελεσματικές και σε αυτή την προσπάθεια της διαφύλαξης της δημόσιας τάξης, οι κοινότητες των μεταναστών είναι σύμμαχοι γιατί πολλές φορές τα θύματα της εγκληματικότητας των μεταναστών είναι οι ίδιοι οι μετανάστες. Πρέπει λοιπόν η αστυνομία όχι μόνο να είναι κοντά στους μετανάστες αλλά να έχει και αστυνομικούς από τις κοινότητες των μεταναστών (με αξιοκρατικά κριτήρια πάντοτε) που να μπορούν να εντοπίσουν στοιχεία που το μάτι του ημεδαπού αστυνομικού δεν θα έπιαναν.

    Για τις δουλειές, πρέπει το επιχειρηματικό περιβάλλον να βελτιωθεί. Αν διαμαρτύρονται καμιά φορά οι ημεδαποί έμποροι για το εμπόριο των αλλοδαπών που δεν τηρεί όλους τους κανόνες, ας εξεταστούν οι κανόνες. Χρειάζονται τόσο υψηλοί φόροι; τόση γραφειοκρατία; τόσες ασφαλιστικές εισφορές;

    Και τέλος είτε θα πρέπει το εκπαιδευτικό σύστημα να απελευθερωθεί ώστε να μπουν και άλλοι παίκτες εκτός του κράτους στην εκπαίδευση που θα επενδύσουν σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό (κάποιοι από αυτούς τους παίκτες μπορεί να είναι και κοινότητες των μεταναστών) , είτε θα πρέπει το κράτος να αποχωρήσει από πολλούς τομείς για να εστιάσει στην παιδεία, πάλι όμως με ένα αποκεντρωμένο σύστημα που θα ευνοήσει την καινοτομία και την δυναμική ανάπτυξη.

    Η φιλελεύθερη δημοκρατία θα πρέπει να επανεξετάσει και να φιλελευθεροποιήσει τα σοσιαλδημοκρατικά χαρακτηριστικά της αν θέλει να ανακόψει οριστικά το κύμα του εθνολαϊκισμού.

     

    Του Νίκου Χαραλάμπους – Αντιπρόεδρος της Φιλελεύθερης Συμμαχίας

    Το άρθρο δημοσιεύθηκε στον amagi στις 8 Μαΐου 2017

  • Για τα 10 χρόνια της Φιλελεύθερης Συμμαχίας

    Δεκέμβριος του 2006. Η Αθήνα είχε μπει στο κλίμα των Χριστουγέννων. Η Ελληνική Οικονομία στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ευρωζώνης. Εδώ και σχεδόν τρία χρόνια η «νέα διακυβέρνηση» του Κώστα Καραμανλή ήταν στην εξουσία και δεν έδειχνε να απειλείται. Η αστική τάξη, βολεμένη πίσω από τους διορισμούς του Παυλόπουλου και τα προγράμματα ΕΣΠΑ κανονίζει εξορμήσεις για τις γιορτές.

    Μου έρχεται ένα e-mail από την Φιλελεύθερη Συμμαχία. Είχα γραφτεί λίγες ημέρες νωρίτερα στην σελίδα αυτού του νέου πολιτικού φορέα. Με προσκαλούσαν το ερχόμενο Σάββατο σε μια συνάντηση. Αποφάσισα να παρευρεθώ, αν μη τι άλλο με έτρωγε η περιέργεια. Θυμάμαι εκείνη την χαμηλοτάβανη αίθουσα που μας παραχωρούσαν οι εκδόσεις Ελάτη τους πρώτους μήνες λειτουργίας του κόμματος. Τα γραφεία τους ήταν μόλις δύο βήματα από την πλατεία Εξαρχείων. Είχε καταντήσει και ανέκδοτο μεταξύ μας που οι φιλελεύθεροι είχαν κάνει τα Εξάρχεια στέκι.

    Μαζευόμασταν καμιά 20αριά άτομα. Όλων των ηλικιών. Πολύς κόσμος αμήχανος αφού δεν γνώριζαν κανέναν. Δειλά δειλά συστηνόμασταν. Οι διάλογοι πάντα έντονοι και φορτωμένοι. Ακούστηκαν πολλές απόψεις. Ό ένας φώναζε για την Ολυμπιακή που μας κόστιζε τόσα εκατομμύρια την ημέρα. Ο άλλος για τα χρέη του ΟΣΕ. Κάποιοι άλλοι έλεγαν για τις παχυλές συντάξεις. Οι πιτσιρικάδες για τον ρόλο της εκκλησίας και για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων. Σε όλους υπήρχε μια απογοήτευση μιας και η επιστροφή της νέας δημοκρατίας στην εξουσία δεν είχε φέρει τις αναμενόμενες μεταρρυθμίσεις.

    Στις 28 Απριλίου 2007 μαζευτήκαμε στην Ανάβυσσο για την ιδρυτική διακήρυξη της Φιλελεύθερης Συμμαχίας.

    Τον Σεπτέμβριο του 2007 κατεβήκαμε στις βουλευτικές εκλογές που προκήρυξε αιφνιδιάστηκα ο Καραμανλής. Ήμασταν μια παρέα ερασιτεχνών εντελώς άσχετοι με την πολιτική. Και όμως, κάπως καταφέραμε να βρούμε χρήματα και τους υποψηφίους για να στελεχώσουν τα ψηφοδέλτια σε όλη την χώρα. Μάλιστα οι αριστεροί bloggers της εποχής μας κατηγορούσαν ότι παίρναμε λεφτά από τον Σόρος! Η Φιλελεύθερη Συμμαχία κατέβασε ένα τολμηρό και προκλητικό λογότυπο το οποίο αποτύπωνε τις βασικές θέσεις του κόμματος. Την ημέρα των εκλογών, αυτό το τολμηρό ψηφοδέλτιο πέρασε από 7 εκατομμύρια ψηφοφόρους.

    psifodeltio_small

    Από τους ανθρώπους που βρισκόμασταν στις πρώτες συναντήσεις όλοι εκφράζαμε μια αγωνία για το μέλλον. Κανείς όμως δεν μπορούσε να προβλέψει τι θα βίωνε η χώρα τα επόμενα 10 χρόνια. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα τρέχαμε στο ΔΝΤ για βοήθεια. Τα τρία μνημόνια. Την μαζική φτωχοποίηση της κοινωνίας. Την Χρυσή Αυγή τρίτο κόμμα στη Βουλή. Τον ερχομό μιας νέο-κομμουνιστικής κυβέρνησης στην εξουσία. Ότι θα στηνόμαστε στα ΑΤΜ για να βγάζουμε 60 ευρώ την ημέρα. Το κλείσιμο εκατοντάδων χιλιάδων ιδιωτικών επιχειρήσεων και την μαζική φυγή στελεχών και επιστημόνων προς στο εξωτερικό.

    Κοιτώντας πίσω, διαπιστώνω ότι η μεγάλη προσφορά της Φιλελεύθερης Συμμαχίας είναι ότι δημιούργησε το έδαφος για να μπορούν όλοι αυτοί οι προβληματισμένοι πολίτες να γνωριστούν και να δικτυωθούν μεταξύ τους. Την εποχή που το Facebook και Twitter ήταν άγνωστες λέξεις στην Ελλάδα, η Φιλελεύθερη Συμμαχία αποτέλεσε ένα meeting point. Oι ακραίες απόψεις που συζητήθηκαν για πρώτη φορά εκείνο τα βράδυ τον Δεκέμβριο του 2006, σήμερα θεωρούνται mainstream. Σήμερα ο κόσμος απαιτεί μικρότερο δημόσιο. Το σύμφωνο συμβίωσης για ομόφυλα ζευγάρια έγινε νόμος του κράτους. Ο επιχειρηματίας από εκμεταλλευτής σήμερα θεωρείται ήρωας της κοινωνίας. Και σε όλο αυτό τον διάλογο πιστεύω ότι η Φιλελεύθερη Συμμαχία έβαλε το λιθαράκι της.

    Το Σάββατο 6 Μαΐου θα γίνει η επετειακή εκδήλωση για τα 10 χρόνια της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, στην Αθήνα στο Charlie, Κολοκοτρώνη 6, από τις 18:00.

    Facebook event

    Υ.Γ Όσο για τις εκδόσεις Ελάτη, μετά από μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο κατάλαβα ότι η εταιρεία δεν υφίσταται πλέον. Μάλλον έπεσαν και αυτοί θύματα της οικονομικής κρίσης. Σε κάθε περίπτωση θα ήθελα να ευχαριστήσω τον άνθρωπο που μας παραχωρούσε τις αίθουσές του και μας επέτρεψε να κάνουμε το ξεκίνημά μας.

    Ο Άκης Αποστολόπουλος είναι ιδρυτικό μέλος της Φιλελεύθερης Συμμαχίας

  • To έλλειμμα της Ελευθερίας στα Ελληνικά Πανεπιστήμια

    Του Ολύμπιου Ράπτη

    Στην Ελλάδα επικρατεί ένα έλλειμμα της διδασκαλίας της Ελευθερίας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και ειδικά στα Πανεπιστήμια με τις συνέπειες του να είναι αισθητές στην καθημερινότητα μας αλλά ακόμα και στην ίδια την Ευρώπη. Ας μου επιτραπεί να παραθέσω μερικά παραδείγματα από την οικονομία, την πολιτική φιλοσοφία, την νεώτερη ελληνική ιστορία και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

    [Σημείωση: στα παρακάτω παραδείγματα – και άλλα που λόγω χώρου δεν παρουσιάζονται – υπάρχουν λαμπρές εξαιρέσεις Ελλήνων Πανεπιστημιακών Καθηγητών, μερικοί εκ των οποίων εξάλλου αποτελούν και την πηγή έμπνευσης του άρθρου αυτού.]

    Οικονομία

    Οι φοιτητές στην Ελλάδα διδάσκονται για δεκαετίες κυρίως (νέο-)κεϋνσιανή και (νέο-)μαρξιστική ανάλυση. Η αριστερά μιλάει εδώ και δεκαετίες για περιορισμούς εις βάρος της στην ελευθερία έκφρασης στα πανεπιστήμια όταν ο F. Bastiat και λοιποί “νεοφιλελεύθεροι” (Friedman, Hazlitt, Hayek και Mises) διδάσκονται συνήθως, όταν διδάσκονται, όχι από το πρωτότυπο αλλά μέσα από αναλύσεις των ιδεολογικών τους αντιπάλων.

    Πως αλλιώς να εξηγηθεί ότι αδυνατούμε να συλλάβουμε την διαφορά μεταξύ χρέους και ελλείμματος;

    Θέλουμε το Κράτος, το μεγάλο Κράτος, να ρίχνει πολλά λεφτά στην αγορά χωρίς να βλέπουμε τα λεφτά που έρχονται από την αγορά (φόροι και δανεικά). Γιατί στο Πάντειο για παράδειγμα δεν είχαμε καν ακούσει για το «Σύνταγμα της Ελευθερίας» του Hayek και γιατί η πλειοψηφία της κοινωνίας στο άκουσμα τουFriedman θυμάται συνειρμικά την Χιλή του Pinochet αλλά όχι το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (negative income tax); Αν είχαμε πραγματικά πολύπλευρη οικονομική εκπαίδευση θα καταλαβαίναμε ότι το ασφαλιστικό μας ήταν ανέκαθεν πυραμίδα Ponzi, θα κατεβαίναμε στους δρόμους που οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν μπορούν να επιλέξουν ελεύθερα ασφαλιστικό φορέα και θα μελετούσαμε στα αμφιθέατρα με θαυμασμό το εσθονικό μοντέλο ανάπτυξης και την λιθουανική γραμμική φορολογία (flat tax).

    Πολιτική Φιλοσοφία

    Ο Αριστοτέλης και οι κλασικοί φιλελεύθεροι φιλόσοφοι δεν είχαν – τουλάχιστον για την γενιά των 40 και άνω – την έκταση σε διδασκαλία σε σχέση με μαρξιστές και μεταμοντέρνους διανοούμενους (Γάλλους κατά προτίμηση). Περηφανευόμαστε, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, για τους αρχαίους ‘Ελληνες φιλοσόφους χωρίς οι περισσότεροι να γνωρίζουμε τις θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ Πλάτωνα και Αριστοτέλη στην πολιτική και πολιτειακή οργάνωση και την ατομική ιδιοκτησία.

    Διδάσκονται, επίσης, οι φοιτητές το τι είναι επιστημονική γνώση κατά τον K.Popper (ευτυχώς), αλλά μαθαίνουν πολύ λιγότερα – πολλοί ενδεχομένως να μην έχουν καν ακούσει – για το έργο του στην «Ανοικτή Κοινωνία και τους Εχθρούς της». Γι’ αυτό και αγνοούμε ότι στο όνομα της «γενικής βούλησης» του Rousseau οι φυλακές της Βαστίλης γέμισαν μετά, όχι πριν, την Γαλλική Επανάσταση και ότι τα πιο ανελεύθερα και ολοκληρωτικά καθεστώτα παρακολουθούν, ξεκληρίζουν και εκτοπίζουν πάντοτε στο «όνομα του λαού».

    Στην Ελληνική Ιστορία, από το Δημοτικό μαθαίνουμε για τους απελευθερωτικούς μας αγώνες με την υπενθύμιση ότι είμαστε στο «εμείς», όχι στο «εγώ». Πολύ λιγότεροι ωστόσο είχαμε/έχουμε το προνόμιο να διδαχθούμε ότι το Σύνταγμα της Τροιζήνας για παράδειγμα ήταν όχι μόνο το πιο δημοκρατικό αλλά ΚΑΙ το πιο φιλελεύθερο, το πιο ανθρωποκεντρικό παγκοσμίως της εποχής εκείνης. Για να μην πιάσουμε τον ελληνικό εμφύλιο και την αντιμετώπιση που υφίστανται οι απαξιωτικά χαρακτηριζόμενοι ως «αναθεωρητές» (που είναι αφού το παραδέχονται και οι ίδιοι ότι είναι γιατί η επιστήμη δεν είναι Βίβλος).

    Άφησα για το τέλος την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση αφιερώνοντας λίγο περισσότερο χώρο λόγω επαγγελματικής διαστροφής και ανησυχίας για το μέλλον.

    Η θεμελιώδης διάκριση, από τον πρωτοετή ως τον τελειόφοιτο, είναι ανάμεσα στην κοινοτική μέθοδο που προωθείται άνωθεν από την ευρωπαϊκή ελίτ (πολιτικοί και τεχνοκράτες) και τον διακυβερνητισμό.

    «Περισσότερη Ευρώπη ή λιγότερη Ευρώπη με εθνικισμό και προστατευτισμό;», επιχειρηματολογούμε στα πανεπιστήμια και την καθημερινή επαγγελματική πρακτική.

    Η διάκριση αυτή καθίσταται ολοένα και πιο προβληματική. Γιατί, ναι μεν, λιγότερη Ευρώπη σημαίνει στην πράξη επιστροφή στον ολέθριο προστατευτισμό και εθνικισμό του περασμένου αιώνα, αλλά και η περισσότερη Ευρώπη εγείρει επίσης αρνητικά αντανακλαστικά σε όλο το πολιτικό φάσμα κόντρα στις «Βρυξέλλες».

    Όταν δε μιλάμε για φεντεραλισμό, αδυνατούμε να ξεχωρίσουμε την εκδοχή της αέναης πορείας(«ever closer Union») προς την υπερ-συγκέντρωση, περιλαμβανομένης της εναρμόνισης φορολογίας και αναδιανεμητικής πολιτικής (tax and spend capacity)από μία άλλη, πιο «φιλελεύθερη». Στην Ελλάδα (αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα) διδάσκεται το όραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης του A. Spinelli, το όνομα του οποίου κοσμεί την είσοδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες. Σπανίως, ή και ποτέ, δεν επισημαίνεται ωστόσο η σοσιαλιστική του ταυτότητα [“η Ευρωπαϊκή επανάσταση πρέπει να είναι σοσιαλιστική, ο στόχος της πρέπει να είναι η χειραφέτηση των εργατικών τάξεων και η επίτευξη πιο ανθρώπινων συνθηκών διαβίωσης. Η ευρωπαϊκή ενότητα πρέπει να προκρίνει την πάλη εναντίον των κοινωνικών ανισοτήτων και προνομίων επιτρέποντας εθνικοποιήσεις και αναδιανεμητική φορολογία”].

    Η σύγχυση λοιπόν είναι τεράστια. Η κρίση της ευρωζώνης θα λυθεί με ευρω-ομόλογα, διαρκή ποσοτική χαλάρωση και αγορά εταιρικών ομολόγων από την ΕΚΤ και με ένα «Ευρωπαϊκό Υπουργείο Οικονομικών με πορτοφόλι», υποστηρίζουν κεντροδεξιοί, κεντροαριστεροί, ακόμα και μέλη των φιλελευθέρων και δημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιο, με τον ηγέτη των οποίων G. Verhofstadt να επικαλείται λίγες μέρες πριν τον Spinelli στο debate για την ανάδειξη νέου Προέδρου στο ΕΚ (11/1/2017).

    Κι όμως, είχε μιλήσει και ο Hayek για φεντεραλισμό (!) – αλλά είπαμε ο Hayek δεν διδάσκεται γενικά. Σε αυτή την εκδοχή, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να αναλάβουν την άμυνα, την εξωτερική πολιτική, την προστασία των εξωτερικών συνόρων, τη διασφάλιση της Κοινής Αγοράς και του Κράτους Δικαίου αφήνοντας όλα τα υπόλοιπα στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. Φυσικά ο κόσμος έχει εξελιχθεί και πρόσθετες παγκόσμιες προκλήσεις όπως το περιβάλλον και η μετανάστευση δεν αντιμετωπίζονται εθνικά.

    Το ζήτημα όμως παραμένει: Φοιτητές, Ακαδημαϊκοί, απλοί Πολίτες ζητούν αλλαγή και μεταρρυθμίσεις για την Ε.Ε. και όλοι είναι απογοητευμένοι. Οι αριστεροί γιατί θέλουν σύγκλιση, αλληλεγγύη και αναδιανομή αλλά χωρίς στενή επιτήρηση και δημοσιονομικούς ζουρλομανδύες. Οι συντηρητικοί κρατιστές που δεν παίρνει τον δρόμο του στρατηγού De Gaulle. Οι ακροαριστεροί, αναρχικοί, ή ακόμα και οι απολιτίκ, γιατί δεν αυτοδιαλύεται. Οι φιλο-ευρωπαίοι γενικά γιατί δεν παίρνει ούτε τον δρόμο του Spinelli, ούτε του Hayek.

    Ίσως γιατί η επιβίωση της στηρίζεται σε αναγκαίους συμβιβασμούς: και περισσότερα ΕΣΠΑ και αγροτικές επιδοτήσεις και πολιτικές απελευθέρωσης των αγορών. Και συστάσεις και ρητορικές για την αποφυγή φορολογικού ανταγωνισμού ανάμεσα στα Κράτη-Μέλη της και, όμως, διατήρηση των φορολογικών συντελεστών ως αποκλειστικά εθνική αρμοδιότητα. Και ευρω-στρατός αλλά και απόλυτος σεβασμός στην εθνική κυριαρχία. Και, τέλος, αναφορές στην ανάγκη ανάδειξης στα σχολεία της κοινής πολιτισμικής ταυτότητας και αυξανόμενος αντι-ευρωπαϊσμός και αντι-δυτικισμός ειδικά στην Ελλάδα.

    Συμπερασματικά, αντί να συζητούμε για τους αδιόριστους εκπαιδευτικούς, την επέλαση του νεοφιλελευθερισμού και πως να μην κλείσουν τα ΑΕΙ/ΤΕΙ χωρίς λόγο ύπαρξης, θα καταφέρουμε να βγούμε από το τέλμα όταν δοθεί – μεταξύ πάρα πολλών άλλων – ευρύτατα η δυνατότητα στους μαθητές και φοιτητές να γνωρίζουν και να αντιπαραθέτουν τον Πλάτωνα με τον Αριστοτέλη, τον Marx με τον Popper και τον Spinelli με τον Hayek.

    *Ο Ολύμπιος Ράπτης είναι μέλος της Φιλελεύθερης Συμμαχίας.

    *Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Liberal την 16η Ιανουαρίου, 2017.

  • Ευέλικτες Μορφές Συνταξιοδότησης – Να σπάσουμε άλλο ένα κρεβάτι του Προκρούστη

    Του Νίκου Χαραλάμπους

    Τι κοινό μπορεί να έχουν οι Ότο Ρεχάγκελ, Σωκράτης Κόκκαλης, Διονύσης Σαββόπουλος, Γιάννης Μπουτάρης, Ελένη Αρβελέρ και ο Δημήτρης Παντερμαλής; Δούλευαν και εξακολουθούν να δουλεύουν σε απαιτητικές δουλειές, ενώ έχουν συμπληρώσει τα εβδομήντα έτη τους.

    Στην πρόσφατη υπόθεση για το επίδομα των συνταξιούχων, ίσως το μόνο κόμμα που είπε σθεναρά «όχι» σε αυτό το επίδομα – απόπειρα δωροδοκίας στους συνταξιούχους – ήταν η Φιλελεύθερη Συμμαχία. Στις προτάσεις της, που πάντα αναφέρονται στις Ανακοινώσεις της, έγινε αναφορά σε ευέλικτες μορφές συνταξιοδότησης.

    Τι εννοούμε όμως, όταν λέμε «ευέλικτες μορφές συνταξιοδότησης»;

    Σήμερα πολλοί πολίτες στην ηλικία των πενήντα και εξήντα ετών, ιδιαίτερα όσοι δουλεύουν σε δουλειές γραφείου (η σημαντική πλειοψηφία πια), μπορούν να δουλέψουν επαρκώς και μετά την κρατικά ορισμένη ηλικία συνταξιοδότησης (κάποιοι το κάνουν ήδη). Ακόμα και πολίτες εβδομήντα ετών είναι ικανοί για εργασία, όπως μας δείχνουν τα παραπάνω ενδεικτικά παραδείγματα. Σίγουρα, όχι με την αντοχή κάποιου νεότερου. Σε αυτές τις ηλικίες οι πολίτες θα μπορούσαν λοιπόν, να μειώσουν τις μέρες εργασίας σε δύο με τρείς ημέρες την εβδομάδα. Έτσι θα μπορούσαν να κερδίζουν ένα καλό εισόδημα χωρίς να παίρνουν ολόκληρη τη σύνταξη τους στην αρχή της συνταξιοδότησής τους.

    Όταν κάποιος ή κάποια φτάσει στα ογδόντα έτη, είναι αναμενόμενο να μην μπορεί να εργάζεται πια. Αλλά αν δεν έχουν υπάρξει πρότερα προβλήματα υγείας, ένας ηλικιωμένος σε αυτήν την ηλικία μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί σε μεγάλο βαθμό.

    Και όταν φτάνουμε στα ενενήντα έτη, τότε όχι απλώς χρειάζεται η πλήρης ή αυξημένη σύνταξη, αλλά και βοήθεια στο σπίτι με αυξημένη ιατρική φροντίδα.

    Το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα δουλεύει ακριβώς αντίστροφα με την παραπάνω πραγματικότητα. Είτε είναι κάποιος εξήντα πέντε ετών είτε ενενήντα πέντε ετών, αναμένεται να λάβει την ίδια σύνταξη από το κράτος χωρίς να έχει κανένα λόγο στη διαχείρισή της. Αν κάποιος συνταξιοδοτηθεί, απαγορεύεται να εργαστεί.

    Τα «αποστεωμένα επιχειρήματα» ενάντια σε μια μετάβαση σε ευέλικτη μορφή συνταξιοδότησης είναι γνωστά. Ελπίζω να τα έχουμε ξεπεράσει. Κάποιοι βιαστικοί θα απαντήσουν πως εμείς, οι «ανάλγητοι» (νέο)φιλελεύθεροι, θέλουμε τους οικοδόμους, τους εργάτες στα ναυπηγεία, τους εργάτες στη βιομηχανία, να δουλεύουν στο λιοπύρι, να χύνουν μπετά και να κάνουν ηλεκτροσυγκολλήσεις μέχρι τα βαθιά γεράματα. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Όταν λέμε πως η επιλογή ανήκει στον ηλικιωμένο εργαζόμενο, εννοούμε ακριβώς αυτό. Ο ηλικιωμένος θα επιλέξει πόσο θα δουλέψει και μαζί με τον εργοδότη θα συμφωνήσουν σε ποια δουλειά θα είναι πιο αποτελεσματικός. Επιπλέον, δεν γνωρίζω να υπάρχει εργοδότης που θα απαιτήσει από έναν άνθρωπο να κάνει μια δουλειά που αντικειμενικά δεν μπορεί να τη φέρει σε πέρας. Όμως, ακόμα και ο μπετατζής, ο γεωργός, ο κτηνοτρόφος, ο ηλεκτροσυγκολλητής και ο ξυλουργός, μπορούν να βοηθήσουν με την πείρα τους νεότερους τεχνίτες και επαγγελματίες, δουλεύοντας δίπλα τους με πιο ελαφρές συνθήκες εργασίας, και προσφέροντας αξία και στους νέους, στην επιχείρηση και στην οικονομία.

    Το δεύτερο ξεπερασμένο «αντεπιχείρημα» (εμφανίστηκε τη δεκαετία του ‘80 και ακόμα καλά κρατεί) είναι πως, όταν επιτρέπεται στους ηλικιωμένους να εργάζονται, δεν μπορούν να βρουν δουλειά οι νέοι. Πρόκειται για την αποδομημένη θεωρία της ορισμένης και πεπερασμένης «πίτας» που το κομμάτι που παίρνει κάποιος το στερεί από κάποιον άλλο. «Ο αριθμός των θέσεων εργασίας είναι ορισμένος και σταθερός, άρα ας αποκλείσουμε τους συνταξιούχους για να πούμε πως θα δίνονται δουλειές στους νέους.». Πρόκειται για την πασοκική κρατικιστική έμπνευση να βγάζουν ανθρώπους στη σύνταξη από τα 55 για να κρατάνε την ανεργία σε χαμηλά επίπεδα. Αλλά οι οικονομικά μορφωμένοι (και δεν θα απολογηθώ για τη χρήση του όρου, ο οικονομικός αναλφαβητισμός μαστίζει την Ελλάδα) γνωρίζουν πως όσο περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται και προσφέρουν γνώση και δεξιότητες σε μια ελεύθερη οικονομία τόσο περισσότερο αυξάνεται η δυναμική αυτής της οικονομίας και η ζήτηση θέσεων εργασίας.

    Ας υποθέσουμε πως ένα τέτοιο σύστημα ατομικής διαχείρισης των συντάξεων έδινε την δυνατότητα στους πολίτες να διαχειριστούν τη σύνταξή τους, σε συνδυασμό με πιο ελεύθερες εργασιακές σχέσεις, και ότι εφαρμοζόταν στην Ελλάδα από το 1976 μέχρι σήμερα. Όλοι γνωρίζουμε πως την ίδια περίοδο η βελτίωση της ιατροφαρμακευτικής αγωγής έδωσε τη δυνατότητα για πιο μακρόχρονες και υγιείς ζωές. Ας υποθέσουμε πως με αυτό το σύστημα οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι θα κέρδιζαν ένα εισόδημα, που θα συνέβαλε κατά το ένα πέμπτο στα συνολικά ποσά που έχουν δοθεί στις συντάξεις τα τελευταία σαράντα χρόνια. Δηλαδή, θα μπορούσαμε να γλυτώσουμε το ένα πέμπτο του κόστους των συντάξεων. Αν το ένα πέμπτο φαίνεται υπερβολικό, μπορούμε να συζητήσουμε και το ένα δέκατο, ως το αντίστοιχο ποσό. Θα αφήσω στους τεχνοκράτες να εκτιμήσουν που θα ήταν το χρέος της Ελλάδας σήμερα. Και αυτό το όφελος δεν υπολογίζει την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και την οικονομική ανεξαρτησία που θα είχαν οι ηλικιωμένοι συμπολίτες μας.

    Σήμερα, οι ηλικιωμένοι «παροπλίζονται» μπροστά στις τηλεοράσεις και μέσα στα καφενεία και ως συνταξιούχοι καταλήγουν να περιμένουν την εξαγγελία ενός κυνικού πολιτικού τακτικιστή για ένα επίδομα. Σε ποιους θα πάει; Πόσοι συνταξιούχοι πραγματικά το χρειάζονται; Σε ποιους δε θα φτάσει η απαραίτητη βοήθεια;

    Εναποθέτουμε το βιοτικό επίπεδο της τρίτης ηλικίας στο κράτος και τελικά καταλήγουμε να εξουσιάζουν τη ζωή μας πολιτικοί, που μας βλέπουν ως ψήφους, σαν αφελή όντα που θα τρέχουν κάθε φορά με το χέρι απλωμένο στον πολιτικό, λες και θα μας δώσει δικά του λεφτά.

    Αξίζουμε τέτοια συμπεριφορά;

     

    *Ο Νίκος Χαραλάμπους είναι Αντιπρόεδρος της Φιλελεύθερης Συμμαχίας.

    *Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Liberal την 9η Ιανουαρίου, 2017.

Σελίδα 1 από 512345